• 0
  • ۰
  • 168

عدل الهی

عدل الهی به جهت پیوند با موضوع جبر و اختیار یکی از مباحث مهم اصولی در همه ادیان الهی بوده و در اسلام نیز جایگاهی ویژه دارد. اعتقاد به عدل الهی و اختیار انسان در افعال خویش، در میان ادیان الهی، اهمیتی بنیادین دارد.
کتاب فوق در سه بخش نگاشته شده است: در بخش اول ـ عدل الهی شامل مباحثی چون جایگاه و معنای عدل الهی، عدل الهی در قرآن، عدل الهی در روایات، عدل الهی از نظر عالمان، تقدّم و عمومیت عدل الهی بر فضل و احسان الهی، سبب پیدایش اختلاف اشیا، مراتب و جایگاه های موجودات و امکان تغییر در آنها، عدل الهی اساس ادیان الهی، عدل الهی و حکمت و مالکیت، عدل الهی و حسن و قبح، عدل الهی و خیر و شر، عدل الهی و خلود، عدل الهی و شفاعت است. بخش دوم ـ بداء شامل معنای بداء، بداء در آیات قرآن کریم، بداء در روایات است. بخش سوم ـ جبر و تفویض و امر بین الامرین است که شامل مباحثی چون مفاهیم جبر و تفویض و امر بین الامرین است، ابطال جبر و تفویض، امر بین امرین نیز از دیگر درس های این بخش است.


این کتاب به صورت درسی با توجه به آیات قرآن کریم و روایات اهل بیت علیهم السلام در نوزده درس تدوین شده است.در درس اول تا پنجم جایگاه عدل در معارف الهی و معنای لغوی عدل و ظلم و موارد استعمال عدل و ظلم در قرآن کریم و روایات اهل بیت علیهم السلام و رابطه عدل الهی با محرومیت ها و ابتلاها و عمومیت عدل الهی و مشمول آن بر فضل و احسان و تحقیق و بررسی روایات وارد شده در تفاوت عدل و فضل و احسان بحث شده است.
در درس ششم و هفتم به اسباب پیدایش اختلاف در اشیاء و اساس شکل گیری موجودات و روند پیدایش آنها از نظر آیات و روایات و چگونگی پدید آمدن اختلاف میان آنها و نیز مبنای فلسفی و عرفانی در ارتباط منشأ بوجود آمدن اختلاف در اشیاء آن با آیات قرآن کریم و روایات بحث شده است.
در درس هشتم بحث درباره اینکه آیا عدل از اصول دین اسلام است یا از اصول مذهب امامیه و نظر عالمان شیعی در این باره تحقیق شده است.
در درس نهم عدل الهی و حکمت و مالکیت الهی و عدم مالکیت الهی با عدالت به معنای کلامی آن بحث گردیده است.
در درس دهم و یازدهم عدل الهی با توجه به حقیقت حسن و قبح از نظر متکلمان و فلاسفه و اعتباری بودن حسن و قبح نزد فلاسفه و حقیقی بودن آن نزد متکلمان و بررسی آیات و روایات در این باره و اثبات حسن و قبح با جبر و اختیار مورد بحث قرار گرفته است.
در درس یازدهم به بحث از خیر و شر و وجودی بودن شرور در آیات و روایات و نفی نظریه فلسفی در این باره و رابطه عدل با شرور پرداخته شده است.
در درس دوازهم به بحث خلود و نظر حکمت متعالیه درباره آن و بررسی عدم تنافی آن با عدل و حکمت الهی مورد بحث قرار گرفته است.
در درس سیزدهم شفاعت و شرایط شفاعت شوندگان و شفاعت کنندگان و عدم تنافی آن با عدل و حکمت الهی مورد بحث قرار گرفته است.
درس چهاردهم تا شانزدهم بدا الهی را مورد بحث قرار داده و بدا را به معنای آغاز کردن امری به رای و اختیار گرفته و روایات اهل بیت علیهم السلام را در این باره بررسی کرده است و به اهمیت آن از نگاه امامان شیعه تاکید کرده و آیات و روایاتی را که در این باره آمده است به دقت جمع آوری کرده است.
در درس هفدهم تا نوزدهم به بحث از جبر و اختیار و تفویض و امر بین الامرین و معنای آنها و تفاوت میان جبر و اکراه و اضطرار و حقیقت تفویض در روایات و معنای امر بین الامرین در احادیث اهل بیت علیهم السلام بحث و تحقیق شده است.

ثبت دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*

13 − هفت =