استراتژی به معنای برنامه‌ها و برنامه‌هایی است که برای پرداختن به وضعیت خاصی ارائه می‌شود و مربوط به یک حوزه دانش بدون حوزه دیگر نیست ، همان‌طور که در زمینه‌های سیاسی و نظامی مطالعات استراتژیک داریم، در زمینه‌های دینی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و … نیز مطالعات راهبردی داریم.

از این منظر، “مرکز اسلامی مطالعات استراتژیک” آستان مقدس عباسیه در نجف و در ماه شعبان سال 1434 هجری قمری تأسیس شد.

این مرکز در زمینه استراتژی مذهبی فعالیت می‌کند و هدف آن تدوین برنامه‌ها و برنامه‌های استراتژیک در زمینه مذهبی و فرهنگی با تکیه‌بر گذشته، مطالعه حال و نگاه به آینده، بهبود وضعیت موجود و رفع خطرات قریب‌الوقوع است.

این مرکز دارای بخش هایی چون کتابخانه، گروه شرق شناسی، کلام و اعتقادات، رصد و نظارت، اندیشه معاصر و گروه غرب شناسی است.

المركز الإسلامي للدراسات الاستراتيجية

بخش‌های مختلف مرکز اسلامی مطالعات استراتژیک

1- کتابخانه:

ازآنجایی‌که کتاب و ظروف اداری یکی از شاخه‌های اساسی آخرین تحولات فرهنگی و دانش است ، این مرکز یک کتابخانه تخصصی ایجاد کرده  که شامل مهم‌ترین نشریات و نشریات مدرن در زمینه‌های دانش موردعلاقه است. این کتابخانه شامل سه واحد است:

1- كتابخانه كاغذی

2- کتابخانه دیجیتال

3- بانک پایان‌نامه‌های دانشگاهی

 

2- گروه شرق‌شناسی:

مبحث شرق‌شناسی هنوز برای بسیاری از قلم‌های با تراوش دارای گرایش‌های فکری گوناگون جذاب است.  و علی‌رغم گذشت چندین قرن، هنوز مطالعاتی یکی پس از دیگری در زمینه شرق‌شناسی دیده می‌شود، خواه توسط شرق شناسان نوشته‌شده و یا توسط نویسندگان مسلمانان در نقد یا دفاع از شرق‌شناسی در زمینه‌های مختلف دانش نوشته‌شده است.

اولین نشانه های شرق شناسی پس از آنکه غرب برتری سیاسی و فرهنگی اسلامی را پیدا کرد ظهور کرد و  همانطور که اسلام چه از نظر نظامی، سیاسی یا فرهنگی. شروع به نفوذ بر جوامع غربی کرد این امر منجر به از بین رفتن قلب و ذهنیت بسیاری از افراد و تحمیل و سلطه وی بر تمام جنبه های زندگی آنها شد.

بعدازاین غرب، و به‌ویژه پدران كلیسا، برای شناخت اسلام و ایستادن در برابر آن شروع به مطالعه اسلام كردند و این اولین هسته برای تولد شرق‌شناسی بود.

بنابراین ، حلقه وین باگذشت زمان کم‌کم گسترش یافت و با توجه به زمان و دوره‌هایی که شرق‌شناسی طی کرد و در کشورهای مختلف، مدارس و رویکردهای شرق‌شناسی شکل‌گرفته و شاهد ظهور شخصیت‌های سیاسی، استعماری و گاهی علمی در خود شد.

پس از مدتی، جهان اسلام باده‌ها هزار کتاب و مقاله در مورد تمام جنبه‌های زندگی فردی، اجتماعی، مذهبی غربیان را شگفت‌زده کرد و این مطالعات متناسب با نیازهای سیاسی، نظامی یا فرهنگی غرب از یک‌سو و تحولات سیاسی و فرهنگی در بین مسلمانان از سوی دیگر متنوع و گسترش‌یافته است.

برای نظارت بر حرکت شرق‌شناسی – درباره آنچه را که دارد و چیستی آن – این بخش با وظایف زیر فعال‌شده است:

1- بیوگرافی کامل شرق شناسان قدیمی و معاصر

2- جمع‌آوری  و کتاب‌ها و مقالات  تألیف شده در مورد شرق‌شناسی

3- تدوین کتب شرق شناسان به زبان‌های اصلی و ترجمه‌شده آنها

4- تولید فصلنامه علمی “شرق‌شناسی”

5- برقراری ارتباط با مراکز و مؤسسات شرق‌شناسی

6- انتشارات و چاپ کتاب

7- برگزاری سمینارها ، کنفرانس‌ها و دوره‌های آموزشی

3- بخش کلام و اعتقادات

الهیات و عقاید ستون فقرات در زمینه مطالعات دینی هستند ، زیرا در دفاع از ایمان و مقابله با شبهات مطرح‌شده مراقبت می‌کنند. این بخش در محورهای زیر کار می‌کند:

1- انتشار مجله “العقیده” که یک فصلنامه تخصصی است و به مباحث اعتقادی و علم کلام قدیم و جدید می‌پردازد.

۲- انتشار و چاپ کتاب‌های کلامی و اعتقادی

3- تدوین موسوعه میراث کلامی شیعه

4-رصد و پیگیری کتاب‌ها، کانال‌های ماهواره‌ای و وب‌سایت‌های شبهه برانگیز و پاسخ‌گویی به آن‌ها

5- برگزاری سمینارها ، کنفرانس‌ها و دوره‌های آموزشی

4- بخش رصد و نظارت:

این بخش وظیفه نظارت بر رسانه‌های تصویری و چاپی را بر قالب‌های زیر بر عهده دارد:

1- پایش ماهواره: که در آن مهم‌ترین کانال‌های ماهواره‌ای سیاسی و مذهبی – اسلامی و غیر اسلامی – رصد می‌شوند ، محتوای آنها از طریق برنامه مورداستفاده در مرکز طبقه‌بندی و ضبط می‌شود تا برای بهره‌مندی محققان آماده شود.

2- نظارت الکترونیکی: بیش از یک‌صد وب‌سایت خبری و سیاسی و مراکز مطالعاتی به زبان عربی کنترل می‌شوند و مهم‌ترین مطالعات، گزارش‌ها و تحقیقات از طریق بولتن ماهانه “نظارت” از نخبگان فکری در حوزه و دانشگاه خارج می‌شوند.

در این بولتن نظارت، پیوست‌هایی صادر می‌شود که هر از چند گاهی ، واژگان تند و داغ را برجسته می‌کنند و مهم‌ترین مطالعات ارائه‌شده در مورد آن را منعکس می‌کنند.

علاوه بر این ، واحد نظارت الکترونیکی بخشی از کار خود را به پیگیری اتاق فکر غربی و ترجمه مهم‌ترین مطالعات منتشرشده به زبان‌های خارجی در مورد شیعه و تشیع و انتشار آنها در مقیاس محدود تحت عنوان: (نظر ورای  دیگر) اختصاص داده است.

 

5- گروه اندیشه‌های معاصر:

تمدن جدید یک ادبیات دانش مدرن تولید کرده است که با آنچه درگذشته بود متفاوت است ، زیرا سعی در تغییر سیستم فکری از یک الهیات متافیزیکی به یک دنیای مدرن است که مسائل را با توجه به مقیاس دانش و تجربه اندازه‌گیری می‌کند ، بنابراین بر همه زمینه‌های دانش ، به‌ویژه حوزه‌های مذهبی تأثیر می‌گذارد. این بخش مسئولیت رسیدگی و پیگیری این موارد و آدرس‌ها را دارد:

1- نوشتن واژه‌نامه اصطلاحات علمی و فکری معاصر

2- تدوین بیوگرافی مهم‌ترین شخصیت‌های اندیشه معاصر

3- جمع‌آوری تحقيقات، مقالات و كتب تأليف شده درباره انديشه معاصر ، هم در ارائه و هم در نقد

4- چاپ و نشر كتاب

5- برگزاری سمینارها ، کنفرانس‌ها و دوره‌های آموزشی

6- گروه غرب‌شناسی:

غرب دارای  دو چهره است: چهره‌ای روشن از پیشرفت ، توسعه و فن‌آوری بالا در زمینه‌های مختلف  و چهره تاریک استکبار، استعمار، برتری و سلطه بر مردم، تجزیه و فساد … و بین این دو نگاه برخی امور مغفول مانده است.

به‌منظور آگاهی از بهترین واقعیت غرب و موافقان و مخالفان آن ، این بخش برای پرداختن به موارد زیر ایجادشده است:

1-تدوین بیوگرافی تأثیرگذارترین شخصیت‌های علمی در غرب

2- تدوین و جمع‌آوری کتب ، و مقالات پژوهشی درباره انتقاد از غرب

3- چاپ و انتشار کتاب برای یادگیری جنبه‌های مختلف فکری ، شناختی و فرهنگی غرب

4- انتشار یک مجله تخصصی به نام “الاستغراب»

5- برگزاری سمینارها و کنفرانس‌ها