معرفی موسسه

مؤسسة البیان للتواصل و التأصیل

مقدمه

عصر حاضر را به دلیل ناکامی مکتب‌های بشری در حل بحران‌های روحی انسان ، عصر بحرانِ معنا نامیده‌اند.

بحران‌های فکری، اخلاقی، سیاسی، فرهنگی و مانند آن، زندگی بشر را چنان فراگرفته است که تلاش‌های پیگیر و بی‌امان او برای یافتن نسخه‌ای جان‌افزا برای نیل به سعادت، همچنان ادامه دارد.

چنین وضعی، اقبال به آیین حیات بخش اسلام را -که با بهره‌مندی از تعالیم الهی، آموزه‌هایی اصیل برای حل مسائل دنیوی و معنوی ارائه می‌کند و برنامه‌ای متعالی برای سعادت ابدی بشر عرضه می‌دارد- در میان جوامع مختلف دو چندان کرده است؛ تا آنجا که سرعت گرایش به این دین در مقایسه با دیگر ادیان افزایش یافته و گاه همین مسئله موجب دشمنی بیشتر برای مقابله با اسلام و مسلمانان شده است.

با این همه، در جوامع اسلامی نیز مذهب‌های مختلفی وجود دارد که علیرغم اشتراک‌های فراوان، اما دارای آموزه‌های خاص به خود هستند. از مکتب‌های افراطی همانند جریان‌های تکفیری گرفته تا اندیشه‌های معتدل و گرایش‌های قومی و سکولار، هر یک قرائت‌های گوناگونی از اسلام ارائه می‌کنند که برخی از این قرائت‌ها با آموزه‌های ارزشمند اسلام کاملاً در تعارض‌اند و خود زمینه‌ساز رشد اسلام هراسی و اسلام ستیزی هستند.

شیعه که خاستگاه آن مدرسه اهل‌بیت (ع) است، با تکیه بر دو رکن اساسی یعنی قرآن و سنت پیامبراکرم (ص) و اهل‌بیت (ع) که در حدیث ثقلین به آن تصریح شده است و نیز با بهره‌مندی از عقل سلیم، بر این باور است که در این جهان متکثّر، عهده‌دار چارچوبی استوار و برنامه‌ای هماهنگ و کارآمد برای راهبری بشر به سوی سعادت است.

در این میان به علت ارتباط محدود اندیشمندان شیعه با مراکز علمی به طور عام و مراکز علمی و پژوهشی جهان اسلام به طور خاص، سهم حضور و مشارکت گفتمان اصیل شیعه امامیه در حد مطلوب نبوده و چنین وضعی موجب کمرنگ شدن اندیشه حیاتبخش اهل‌بیت: در محافل علمی و فرهنگی جهان شده است.

از سوی دیگر، هنوز آمار و اطلاعات دقیقی که بتواند ظرفیت‌های جامعه جهانی شیعه را به صورت دقیق و روزآمد گرد آورد و بازنمای وضع واقعی شیعه در عصر حاضر باشد، وجود ندارد و آمارها و اطلاعات موجود باریکبینی و دقت لازم را ندارند. چنین وضعی سبب شده است که قدرت هم‌گرایی و هم‌افزایی مرکزها و کانون‌های شیعی کاهش یافته و در مقابل، فعالیت‏های موازی و جزیره‏ای افزایش یابد.

این نکته هنگامی حساس‌تر می‌نماید که گروه‌های تندرو یا ناآگاه از معارف اصیل قرآن و سنت، گاه با حضور پررنگ و رسانه‌ای و اقدامات ناشایست، سبب تحریک دیگران و یا دخالت در شئون سایر اقوام و ملیّت‌ها شده و بر انزوای بیشتر شیعیان در جوامع دیگر کمک می‌کنند .

گفتمان شیعه به رغم دارا بودن معارف ارزشمند، به علت عدم ارائه مناسب در صحنه رقابت با جریان‌های فکری و فرهنگی دیگر، نیازمند بازآرایی در قالب‏های نوین و همگام با نیازهای جهان معاصر است. این حضور کمرنگ سبب شده تا مخالفان به دلیل آشنایی با سلیقه‌های مخاطب بین‌الملل و عرضه محتوا در قالب‏های روزآمد، به تدریج مرجعیت معرفی تشیع را به دست گیرند و در نتیجه، چهره تشیع آن چنان که بایسته و شایسته است، به مخاطبان غیر شیعه منتقل نشود.

بدین سان موسسۀ البیان تلاش می‌کند که با رویکرد علمی و با بهره‌گیری از ابزارهای فرهنگی و رسانه‌ای، با معرفی روشن و روشمند مکتب اهل‌بیت: زمینۀ گفت‌وگو و شناخت بیشتر با سایر مکاتب، ادیان ومذاهب را فراهم سازد. این موسسه، با سرلوحه قرار دادن فرمایش امام رضا (ع) که «إِنَّ النَّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ‏ كَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا»[1]، عرضۀ درست و دقیق معارف اهل‌بیت (ع) در همۀ ابعاد فکری، اخلاقی، حقوقی، سیاسی و اجتماعی را تنها راه معرفی مکتب گران‌سنگ قرآن و سنت می‌داند.

مأموریت

مؤسسه «البیان للتواصل و التأصیل» با اعتقاد به حقیقت و درون مایه‌های اصیل مکتب اهل‌بیت (ع) و با هدف معرفی مباحث شیعه‌شناسی به ویژه به غیر شیعیان، می‌کوشد ابعاد و زوایای منظومه معرفتی اهل‌بیت (ع) را از دریچه نگاه عالمان شیعه، بر اساس نیازهای روز و در قالب‌های جهانی ارائه کند و ضمن تعامل گسترده با مرکزها و گروه‌های غیر شیعی، به منظور فهم مشترک از این معارف اهتمام ورزد.

راهبردها

  1. ارائه دقیق و نظام‌مند منظومه معرفتی و عملی مکتب اهل‌بیت (ع) در حوزه‏های مختلف و در قالب‏های نوین و متداول علمی جهانی و ناظر به مسئله‏های دنیای معاصر؛
  2. پاسخ به نیازهای متنوع پژوهشی و آموزشی در حوزه شیعه شناسی از طریق ارائه خدمات فرهنگی؛
  3. تعامل و همکاری گسترده با مراکز و مؤسسه‌های غیر شیعی دنیا بر اساس منطق گفت‌وگوی علمی و رعایت موازین اخلاقی و حرفه‌ای؛
  4. شناسایی، ساماندهی اطلاعات و ایجاد ارتباط شبکه‏ای میان مراکز، شخصیت‏ها و فعالیت‏های شیعی در مقیاس منطقه‏ای و جهانی و طراحی برنامه‌ها و اقدامات مشترک؛
  5. آینده پژوهی مطالعات شیعه شناسی به منظور بنای چشم اندازی میان مدت و بلند مدت و با هدف مشاوره برای تصمیم‌های روزآمد و توانایی انتخاب هوشمندانه متناسب با شرایط و شکل بخشیدن به دنیای مطلوب فردا.

برنامه‌ها[2]

1. موسوعه معارف شیعی

تألیف مجموعه کتاب‌های آسان و طبقه‌بندی شده با رویکرد تبیینی-توصیفی به منظور آشنایی مخاطبان غیر شیعه با فرهنگ و معارف شیعه در حوزه‌های مختلف و ناظر به نیازها، مسئله‏ها و اولویت‏های موجود.

2. منابع مرجع شیعه شناسی

تنظیم و تدوین دانش‌ها و اطلاعات شیعه‌شناسی در قالب منابع مرجع و در دسترس قرار دادن آنها برای نخبگان در سطح جهانی.

3. آثار مخاطب محور در حوزۀ شیعه شناسی

تدوین آثار با توجه به گرایش‌های فکری مختلف و اقشار سِنّی متفاوت برای معرفی بهتر شیعه به گروه‌های غیر شیعی در ادیان و مذاهب مختلف.

4. بانک جامع اطلاعات و آمار شیعه

گردآوری و پردازش دقیق و روزآمد اطلاعات و آمار شخصیت‏ها، مؤسسه‌ها، مرکزها، همایش‌ها، آثار و نظایر آن در حوزه تشیع که در قالب یک سامانه جامع اطلاعاتی در اختیار مؤسسه‌ها و شخصیت‌ها قرار خواهد گرفت.

5. دوره‌های آموزشی شیعه شناسی

برگزاری یا به اشتراک گذاری دوره‌های آموزشی در موضوعات متنوع و مختلف شیعه‌شناسی برای مخاطبان غیر شیعی و معرفی ابعاد گوناگون علمی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی شیعه.

6. نشست‌های علمی و سمینارهای تخصصی

برگزاری نشست‌های علمی و سمینارهای تخصصی در قالب گفتگوهای شفاف و محترمانه با گروه‌های دیگر به منظور تبیین معارف شیعی، درک متقابل و تلاش برای حل مسائل اختلاف‌انگیز با پرهیز از اهداف رسانه‌ای و تبلیغاتی.

7. نشست‌های درون شیعی

برگزاری نشست‌هایی به منظور شناسایی آسیب‌ها و کاستی‌های فرهنگی و معرفتی جامعه شیعه و هم‌افزایی بین مرکزها و شخصیت‏های شیعی و آگاهی از فعالیت‏ها و بهره‌برداری از ظرفیت‏های یکدیگر در دو مقیاس منطقه‌ای و جهانی.

8. خدمات پژوهشی و فرهنگی

ارائه خدمات متنوع پژوهشی و فرهنگی به علاقه‌مندان شناخت شیعه و شیعه پژوهان در قالب معرفی سخنران، مشاور برای تألیف کتاب، مقاله و پایان‌نامه در موضوعات مرتبط، کتابخانه تخصصی شیعه پژوهی با دسته‌بندی موضوعی کتاب‌ها، مشاوره، عرضه سیر مطالعاتی در موضوعات شیعه‌شناسی، معرفی فرصت‌های دانشگاهی و حوزوی شیعه شناسی و ….

[1]. اگر مردم زيبايی‌هاى سخن ما را بدانند، بى‌گمان به ما گرایش پیدا می‌‌کردند.

[2]. هر یک از این برنامه‌ها دارای پیوست عملیاتی هستند.

بروشور موسسه البیان