• 0
  • 0
  • 70

نقش امام حسن عسکری (علیه السلام) در آمادگی مردم برای دوره غیبت

نقش امام حسن عسکری (علیه السلام) در آمادگی مردم برای دوره غیبت

حجت الاسلام جباری، استاد تاریخ اسلام گفت: امام عسکری(علیه السلام) برای ادامه جریان امامت باید هم جان حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) را حفظ می کردند هم شیعیان را از وجود و متولد شدن حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) آگاه می ساختند.


یکی ازمسائلی که می‌توان از طریق آن وجود مقدس امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را به اثبات رساند ماجرای شهادت پدر بزرگوارشان امام حسن عسکری (علیه السلام) واتفاقات همراه آن است؛ همانطور که میدانیم و از روایت‌ها و حکایت‌های تاریخی به روشنی به دست می‌آید، سال‌ها پیش از آنکه هشتم ربیع الاول سال ۲۶۰ هجری فرا رسد، پیشوایان معصوم و به ویژه واپسین فرستاده خداوند، پیامبر خاتم (صلی الله علیه و آله) امامت آخرین حجّت الهی، حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را نوید داده بودند. با شهادت یازدهمین پیشوای شیعیان در هشتم ربیع الاول سال ۲۶۰ هجری، در حالی که بیش از پنج بهار، از عمر آخرین ذخیره الهی سپری نشده بود، فصل بهره مندی انسان‌ها از امام ظاهر به پایان رسید و در پی آن دورانی بسیار مهّم در زندگی پیروان اهل بیت پیش آمد و غیبت کبری آغاز شد.

چگونگی شهادت امام حسن عسکری (علیه السلام):

معتمد عباسی، در ربیع الاول سال ۲۶۰ هجری قمری بوسیله یکی از نزدیکانش امام حسن عسکری (علیه السلام) را با زهر مسموم نمود. امام در اثر آن، چند روز در بستر بیماری قرار گرفتند و در این ایام معتمد پیوسته پزشکان درباری را بر بالین امام می‌فرستاد تا مردم گمان کنند که حضرت از بیماری طبیعی رنج می‌برد.از طرفی ضمن مداوای حضرت و کسب وجهه عمومی اوضاع و شرایط را زیر نظر بگیرند و رفت و آمدها را به کنترل در بیاورند اگر صحنه مشکوکی در رابطه با جانشینی و امامت پس از امام حسن (علیه السلام) دیدند آن را گزارش کنند. امام یازدهم پس از مدت کوتاهی بیماری شدید، در روز جمعه هشتم ماه ربیع الاول سال ۲۶۰ هجری هنگام نماز صبح به شهادت می‌رسد. ایشان در بیست و هشت سالگی از دنیا رفتند و دوره‏ امامتشان فقط شش سال طول کشید. بنابر روایات تاریخی، تمام این مدت شش سال یا در حبس بودند یا اگر هم آزاد بودند ممنوع المعاشر و ممنوع الملاقات بودند.

کار اصلی امام حسن عسکری (علیه السلام) تبیین مسئله غیبت بود

حجت الاسلام و المسلمین جباری، عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی (ره) در گفتگویی پیرامون وظایفی که برعهده امام حسن عسکری (علیه السلام) بود گفت: با توجه به روایات مشهور شهادت امام حسن عسکری (علیه السلام) مصادف است با هشتم ربیع الاول سال دویست و شصت هجری. دوره آن امام بزرگوار، دوره‌ای خاص و منحصر به فرد بوده است و وظایفی که به دوش این امام بوده است وظیفه خاص و استثنایی بوده است. اینکه این وظیفه خاص و استثنایی بود دلیلش این بود که امام حسن عسکری (علیه السلام) قرار بود شیعه را وارد یک مرحله جدیدی کند که تا به حال شیعه با آن روبرو نشده بود و آن ماجرای غیبت بود که نقطه عطفی در تاریخ شیعه است.

عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی (ره) گفت: شیعه همیشه با امام حاضر روبرو بوده است اما قرار بود بعد از امام حسن عسکری (علیه السلام) با امام غایب روبرو شوند و کار اصلی تبیین این موضوع بر عهده امام عسکری (علیه السلام) بود. آماده کردن شیعیان از ائمه قبل شروع شده بود اما اوج آن در دوره امام عسکری (علیه السلام) بود و از نظر زمانی هم از همه ائمه (علیه السلام) به دوره غیبت نزدیکتر بودند.

وی اظهار کرد: ائمه اطهار (علیه السلام) از دوره پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) زمینه را آماده کرده بودند و رسول اسلام احادیث فراوانی پیرامون شخصیت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و غیبت ایشان بیان کرده‌اند. مرحوم شیخ صدوق در کتاب کمال الدین و تمام نعمة روایاتی که از ائمه اطهار (علیه السلام) که خبر از مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و حتی دو غبیت وی داده‌اند و فرموده‌اند که یکی از آنها طولانی‌تر از دیگری است. اما بیش از همه ائمه اطهار، این امام عسکری (علیه السلام) بود که جامعه و شیعیان را آماده دوره غیبت امام می‌کرد و دوره بعد از ایشان ختم به حضور امام و آغاز دوره غیبت می‌شد.

این استاد تاریخ اسلام افزود: بخش دیگری از وظیفه خطیر امام حسن عسکری (علیه السلام) آماده سازی شیعیان برای غیبت صغری از طریق وکلا و نائبان امام بود. البته زمینه سازی برای این کار زمان امام صادق (علیه السلام) با راه اندازی شبکه وکالت آغاز شده بود وامام صادق (علیه السلام) با وسعت محل زندگی شیعیان اشخاصی را به عنوان نمایندگان امام به مناطق مختلف می‌فرستادند و این اشخاص کار امام معصوم (علیهم السلام) را انجام می‌دادند و واسطه بین مردم و امام معصوم بودند.

وی گفت: امام حسن عسکری (علیه السلام) و امام هادی (علیه السلام) گاهی تعمدا ارتباطشان را به صورت مستقیم با شیعیان محدود می‌کردند و آنها را به سمت وکلا و نائبان خود می‌فرستادند و به خصوص نزد وکیل برجسته شأن عثمان بن سعید عمری می‌فرستادند که بعد وکیل امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در دوره غیبت صغری شد.

حجت الاسلام جباری در ادامه گفت: نکته دیگر اینکه امام حسن عسکری (علیه السلام) در دوره عباسیان می‌زیست و آن دوره که آن امام بزرگوار با معتمد عباسی هم دوره بود، فضای سیاسی و اجتماعی امام حسن عسکری (علیه السلام) همراه با خفقانی بسیار شدید بود و نظارت و کنترل بر آن امام بزرگوار و شیعیان بسیار سنگین بود و در این شرایط سخت از طرفی باید امام عسکری (علیه السلام) برای ادامه جریان امامت جان حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را حفظ می‌کردند و از طرفی هم باید شیعیان را از وجود و متولد شدن حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) آگاه می‌ساختند.

نقش دوگانه امام عسکری (علیه السلام) برای حفظ شیعه و ادامه امامت

حجت الاسلام آذربایجانی، پژوهشگر و محقق علوم اسلامی نیز به خبرنگار مهر گفت: با توجه به احادیثی که از حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) و ائمه هدی (علیه السلام) داریم، مشاهده می‌کنیم که بحث غیبت از خیلی وقت قبل هم پیش بینی شده بود و هم از زمان بعد از امام رضا (علیه السلام) یعنی از زمان امام جواد (علیه السلام) به بعد این پیش بینی‌ها، عملی هم شد یعنی امام جواد (علیه السلام) ارتباطشان با شیعیان کمتر می‌شود و از طریق نواب ارتباط برقرار می‌کردند. امام دهم و یازدهم نیز که اصلاً درون عسکر محبوس و محصور بودند و امکان برقراری ارتباط با مردم برایشان خیلی کم بود. خود این مسائل یک مقدار آمادگی‌ها و زمینه‌های عملی غیبت را فراهم کرد تا مردم از طریق نایبان و واسطه‌ها با امام بتوانند رابطه برقرار کنند.

وی افزود: نکته سوم اینکه مسئله غیبت از زمان امام باقر و امام صادق (علیه السلام) شروع شده بود ولی هر چه جلوتر می آییم دستگاه وکلای امام جدی تر می‌شود یعنی به امام دهم و یازدهم که می رسیم تقریباً امام‌های ما در همه مناطق وکیل‌ها و نمایندگان خاصی داشتند؛ مثلاً در منطقه اهواز یا نیشابور، قم، عراق، که هم مسائل معرفتی شیعیان را جواب می‌دادند هم پاسخگوی سئوالات دینی و عملی مردم بودند. این راهی بود که توسط افرادی که نماینده بین امام (علیه السلام) و مردم بودند این ارتباط حفظ شود تا مردم چگونگی ارتباط شان با امام زمان (علیه السلام) را در دوران غیبت بیاموزند.

وی در پایان گفت: امام عسکری (علیه السلام) برای حفظ شیعه و ادامه امامت نقش دوگانه‌ای را بازی می‌کردند از یک سو وجود حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را از عوام شیعیان به خاطر رسیدن خبر به عباسیان و به خطر افتادن جان آن حضرت مخفی می‌کردند و از سوی دیگر به خواص شیعه این تولد را اعلام کردند و آنها به محضر حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) شرفیاب شدند و توانستند به صورت خصوصی و مخفیانه آن حضرت را زیارت کنند که شیخ صدوق این تشرفات شیعیان خاص خدمت حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را در کتاب کمال الدین و تمام النعمة آورده‌اند. مطالبی که بیان شد نشان می‌دهد که امام حسن عسکری (علیه السلام) چه نقش بی نظیری در آماده کردن شیعیان برای دوره غیبت و حفظ و ادامه امامت داشته‌اند.

ثبت دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*

بیست − 3 =